Anasayfa / Çocuk Gelişimi / Disleksi Nedir? Kısa Sunum

Disleksi Nedir? Kısa Sunum

3.04.2018
1
DİSLEKSİ NEDİR, BELİRTİLERİ NELERDİR VE NASIL TEDAVİ EDİLİR?
• Disleksi: Kişinin normal veya üstün zeka düzeyinde olmasına rağmen okuma, yazma ve dil
becerilerinde problem yaşamasına sebep olan özel öğrenme bozukluğudur.
• Genellikle okuma bozukluğu şeklinde gözlemlenen disleksi, dikkat ve hafızayı da etkilemektedir.
Bu yazıda, özgül öğrenme bozukluklarından biri olan disleksi ne demek, belirtileri nelerdir,
tedavi yöntemleri ve uzman tavsiyelerinden bahsedeceğiz.
• Disleksili (dislektik) çocuklar okuma ve yazmada güçlük çektiği için öğrenme düzeyinde
arkadaşlarının gerisinde kalabilirler. Aynı zamanda anlama bozukluğu, beceriler arası çelişki ve
aşırı dikkatsizlik de disleksi – öğrenme güçlüğü belirtileridir.
• Dislektik çocuklar okul derslerinde başarısız olmaları durumunda özgüvenlerini kaybedebilirler.
Buna bağlı olarak diğer psikolojik problemler başlayabilir. Okumayı öğrenemeyip yaşıtlarının
alay konusu olma ihtimalleri de -maalesef- vardır. Öte yandan, disleksili çocuklar çok ince
düşünceli oldukları için, çevreden olumsuz etkilenmeleri ve karamsarlığa kapılmaları an
meselesidir.
• Anne, baba veya eğitmenler, disleksi konusunda bilinçli olmadıklarında okuma bozukluğu
yaşayan çocuğu suçlayabilirler. “İstesen yaparsın, aklın hep kötü işlere çalışıyor,
umursamıyorsun, yaramazsın” gibi sözler çocukta kalıcı hasarlara yol açabilir. Bu yüzden çocuk
üzerinde sorumluluğu olan herkes disleksi ne demektir, okuma güçlüğü nasıl giderilir, dislektik
çocuğa nasıl destek olunur, disleksi için neler yapılmalı ve benzeri konulara hakim olmalıdır.
Sabırlı olun: Çocuğunuz veya öğrenciniz okuma güçlüğü çekiyorsa sabırlı olun ve ilginizi
azaltmayın. Metinleri sesli okumasını isteyin. Sesli okuma esnasında hem çocuk, hem de siz
nerelerde hata yapıldığını görebilir ve düzeltebilirsiniz. Sesli okuma, disleksi için iyi bir egzersizdir.
Motive edin: Öğrenme güçlüğü çeken çocukların özgüvenlerinde hasar oluşmaması için onları
devamlı tebrik etmek gerekir. Her başarısını tebrik edin ve onunla gurur duyduğunuzu ifade edin.
Bu davranış çocuğun başarma isteğini kamçılar.
Oyunlarla destekleyin: Sevdiği materyaller ile kendisini geliştirmesini sağlayın. Disleksili çocuklar
oyunlarla yakından ilgilidirler. Doğru seçilmiş oyunlar disleksi egzersizleri niteliğindedir.
Başkalarıyla kıyaslamayın:
Bu sadece disleksili çocuklar için değil; tüm çocuklar için geçerlidir. Çocuğunuzu başkalarıyla
kıyaslamayın ve öğrenme güçlüğü olan çocukların bu konuda çok daha hassas olabileceklerini
unutmayın
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
3.04.2018
2
Okul idaresi ve öğretmeni ile işbirliği yapın:
Sadece sizin dikkatli davranmanız yetmez. Durumu okuldaki görevlilerle de görüşerek dislektik
çocuğa nasıl davranılması gerektiği konusunda bilgilerinizi onlarla da paylaşın.
Özel Yeteneklerine Yönelin:
Okuma bozukluğu veya genel adıyla öğrenme güçlüğü yaşayan çocukların genellikle çok iyi
olduğu özel ilgi alanları vardır. Onları keşfedin ve üzerine gidin. Çocuğunuzun başarısı onu
motive edecek ve özgüvenini artıracaktır.
Motivasyon, takip ve takdir:
Çocuğunuza çeşitli görevler verin. Ona güvendiğinizi söyleyin ve bu küçük görevlerini takip edin.
Yerine getirdiği işler için onu tebrik ederek motive edin.
Dikkat dağıtıcı eşyaları kaldırın: Okuma bozukluğu, öğrenme güçlüğü çeken çocukların dikkat
süreleri de oldukça kısa olabiliyor. Çocuğunuzun ders masasında dikkati dağıtıcı eşyalar
olmamasına özen gösterin. Odasını da dağınık değil; her zaman düzenli tutun.
Öğrenmeyi eğlenceli hale getirin:
Az önce oyunlardan bahsettik fakat okul ödevi, ders, kitap okuma gibi işleri de mümkün
olduğunca oyunlaştırmaya çalışın. Örneğin, çocuğunuz ders çalışırken siz de bir şeyler
karalayabilirsiniz. “Hadi birlikte ödevlerimizi yapalım” diyebilir, sırayla okuma gibi faaliyetler
gerçekleştirebilirsiniz.
Sevginizin başarıyla orantılı olmadığı gösterin:
Öğrenme bozukluğu olan çocukların yukarıda bahsettiğimiz bir takım olumsuzluklar nedeniyle
içine kapanık olabileceklerini unutmayın. Sevgi çok büyük bir güçtür ve ona olan sevginizi her
fırsatta sergileyin. Başarısız olduğu konularda üzülmeyin ve ona olan sevginizin, bir işi
başarmasıyla alakalı olmadığını hissettirin.
DİSLEKSİ TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Disleksi tedavisi ile ÇOCUK RUH SAĞLIĞI ve HASTALIKLARI bölümü ilgilenmektedir. Okuma
bozukluğu nasıl düzeltilir? Disleksinin henüz netleşmiş, kesin bir tedavisi yoktur. Disleksiyle
birlikte görülebilecek diğer bozukluklara yönelik bir takım tedavi süreçleri vardır.

• Okuma ve öğrenme bozuklukları yaş ilerledikçe azalır ancak tamamen düzelmeyebilir. Genellikle
yavaş okuma ve ufak tefek yazım hatalarının kalıcı olabileceği öngörülür.

• Disleksi tedavisi için en iyi süreç, özel eğitim programlarıyla mümkündür. Özel eğitim araçları
(oyunlar, eğitim kurumları, çeşitli materyaller ve müfredatlar) hastalığı ortadan kaldırmasa bile
öğrenmenin önündeki engellerin büyük ölçüde aşılmasını sağlamaktadır.

• Çocuk ruh sağlığı alanında uzman doktorlar, disleksi teşhisi koymak için okuma bozukluğu testi,
öğrenme bozukluğu testi gibi bir takım testler uygulayabilirler.

12
13
14
15
16
17
18
3.04.2018
3
• Okuma bozukluğu: Diğer adıyla, okuma güçlüğü nedir? Kelimeleri tersten okuma, kelimeleri
atlama, heceleri atlama, heceleri karıştırma, harfleri karıştırma, duraksayarak okuma gibi okuma
güçlüğü çekerler.
• Yazma bozukluğu (Disgrafi): Yazı yazmak istediklerinde harfleri ters yazmaları, bazı harflerle
rakamları karıştırmaları, kısacası birbirine benzer sembolleri karıştırıp hatalı kullanmaları
olasıdır. Örnek: “E” harfini ters yazabilir veya “E” yerine “3” rakamını kullanabilirler. Özellikle
küçük “d” harfi ile “b” harfi, noktalı harflerle noktasız harfler sıklıkla karıştırılır.

• Öğrenme bozukluğu – Öğrenme güçlüğü: Basit komutları takip edemeyip öğrenme güçlüğü
yaşayabilirler. Örnek: Sağını, solunu karıştırabilir, ayakkabılarını ters giyebilirler. Bu gibi durumlar
yaşıtlarından geri kalmalarına sebep olur.
• Anlama bozukluğu: Bu kısım dikkatle de alakalıdır. Disleksili çocuklar, dikkatini sürdürme
konusunda güçlük çekebilirler. Dikkat bozukluğu ile disleksinin birlikte gözlemlenmesi
olasıdır. Bu sebeplerle anlama bozukluğu problemiyle karşılaşabilirler.

• Çelişki: Resim, müzik, matematik gibi alanlarda sizi şaşırtabilecek performans sergileyip
yaşıtlarından çok daha iyi işler yapabilirler. Disleksili çocuklar, özel yetenekli çocuklardır. Bu
durum sizin kafanızı karıştırabilir; sizi “istese yapar” gibi yanlış düşüncelere sevk edebilir. Aslında
okuma bozukluğu zeka ile alakalı değildir. Disleksili çocuklar beynin sol ön lobunu kullanmakta
güçlük çektikleri için “istemeleri” yetmez. Desteklenmeleri gerekmektedir.

• Bütün bunlar, öğrenme güçlüğü belirtileri olarak değerlendirilebilecek güçlü ipuçlarıdır. Bu
disleksi belirtileri her zaman birlikte görülmez veya bu tarz her bozukluk için disleksi teşhisi
konulmaz.
DİSLEKSİ EĞİTİM YÖNTEMLERİ
Eşli Okuma Tekniği
Akıcılığı geliştirmek için en kolay ve en iyi yolu çocuğunuzla eşleşmiş okuma yapmaktır.
Eşleştirilmiş okuma sesli olarak sırayla okuma yapma çalışmasıdır. Bu teknik sırasında
çocuğunuzun okunan yerleri gözüyle takip etmesini sağlamanız gerekmektedir. Okunan sayfa bu
teknikte tekrar okunur. Ya da aynı paragraf sırayla tekrar okunur. Bu teknik sırasında
çocuğunuzun kısık ve tedirgin sesinin her defasında daha da yükseleceğini göreceksiniz.
Yeniden okunan Gözde Kitap Tekniği
Anne ve babalar okuma akıcılığını geliştirmek için çocuğun hızla okuyacağı bir kitap belirleyip
(bunu yaparken yazıların az ve büyük puntolarla belirginleştirilmiş olması tercih sebebi olacaktır)
bu favori kitapları tekrar tekrar okunması için çocuğun teşvik edilmesi, bu tekniğin uygulanmasını
19
20
21
22
23
24
25
3.04.2018
4
sağlamaktadır.
Bu okuma sırasında çocuğunuzun her defasında daha hızlı ve akıcı okuyacağını fark edeceksiniz.
Herşeyden önemlisi çocuğunuz bu durumu farkettiğinde her şey onun için daha baş edilebilir
olacak ve cesaretlenecektir.
Kayıt Tekniği
Okuma pratiği ve akıcılık oluşturmak için başka eğlenceli bir teknikte çocuğunuzun kendi
sesinden sesli kitaplar oluşturabilirsiniz. Bunu telefonunuzla ya da ses kayıt cihazlarıyla kolaylıkla
yapabilirsiniz. Bu ses kayıtlarını ailenizle ve arkadaşlarınızla paylaşmanız çocuğunuzun
motivasyonunu arttıracaktır.
Kelime Analizi Tekniği
Bu teknik çocuğunuzun okumuş olduğu parçalardan zorlandığı kelimelerin seçilerek önce
harflerin kodlanarak okunması, daha sonra kelimelerin hecelerine ayrılması ve okunması
kelimedeki sesli ve sessiz harflerin belirtilmesi ve ardından hızlı bir şekilde okunması
aşamalarından ibarettir. Günde yapacağınız 3-5 kelime çocuğunuzun kelime bankasında damlaya
damlaya göl olacaktır.
isim” Oyunu
Çocuğunuzun harflerle düşünmesine yardımcı olmak için oğlunuzun yada kızınızın ismini
söyleyerek “isim” Oyunu oynayabilirsiniz. Tamamen baş harflerle düşünmeye yarayan bir oyun.
Örneğin, “Senin adın Mert. Bir bitki olsaydın ne olurdun? Bir hayvan olsaydın ne olurdun? Bir ev
eşyası olsaydın ne olurdun? Bir ülke olsaydın ne olurdun?” gibi sorular sorun. Sorulara
çocuğunuzun isminin baş harfi ile başlayan yanıtlar bulmasını isteyin. Bu oyunu, her seferinde
farklı bir isim söyleyerek oynayın. Sıkılacağı zamanı verimli geçirmiş oluyoruz.
Kelimeleri Kutucuklara Almak
Bazı disletik çocukların görsel algılanmaları çok gelişmiş olabilmektedir. Eğer çocuğunuzun
görsel algısının güçlü olduğunu düşünüyorsanız seçmiş olduğunuz kelimeleri harflerin yükseklik
ve alçaklık şekillerine göre kutucuklara aldırabilirsiniz. Disletik çocuk kutu içerisine almış olduğu
kelimenin yazılışını bir resim gibi algılayacak ve her defasında karşılaştığı kelimeyi hecelemeden
hızlı bir şekilde okuyabilecektir.
Kelime Genişletme ve Cümle Genişletme Tekniği
Çocuğunuzla evde rahatlıkla yapabileceğiniz bu teknikte her defasında kelimeyi ve cümleyi ayrı
kelime ya da ayrı sesler kullanarak genişletmek genel amaçtır. Bunu yaparken her hece ve kelime
için renkli kalemler kullanmanız iyi olacaktır.
Örneğin;
Bak
Bakma
Bakmak
26
27
3.04.2018
5
Bakmakta
Bakmaktalar
Çorba
Çorba pişirdi.
Babası çorba pişirdi.
Alinin babası çorba pişirdi.
Ulama Tekniği
Biz buna sarhoş okuma da diyoruz. Bu teknikte okunan heceden sonraki hece için çocuğa zaman
kazandırma genel amaçtır. Bunun için her hece olması gerekenden daha fazla uzattırılarak
okutulur. Oldukça işe yarayan önemli bir tekniktir, eğlenceli tarafı çocukları cezp eder.
Fonem Farkındalığı Tekniği
Oturma odanızda bulunan eşyalar ya da çocuğunuzun oyuncaklarından başlayabileceğiniz bir
çalışmadır. Nesnelerin isimlerinin başlangıç ve bitiş seslerinin sorulduğu ve söylendiği fonem
farkındalığını müthiş geliştiren bir çalışmadır. Disletik çocuklarda fonem farkındalığının oluşması
akıcı okuması için çok önemlidir.
Alfabe Tekrarı:
Sembollere bağlı seslere ani tepkiler verememe disletik çocukların en önemli
handikaplarındandır. Evde yapacağınız alfabe kartlarını günde en az bir kez kodlayarak hızlı
olarak ters ve düz şekilde A-Z Z-A olarak okutun. Çocuğun sembollere bağladığı sesleri hızlı ve
otomatik çıkarmasını kolaylaştıracaktır.
Tempo Tutma
Okuma faaliyeti sırasında her hece için ellerimizi çırparak ya da masaya vurarak tempo tutmak
hece bölme işlemini kolaylaştıracaktır.Unutmayın disletikler kinestetik olarak iyi öğrenirler.
Tek Kelime
Okuyacağınız parçada birlikte belirleyeceğiniz ve sık tekrar eden bir kelime belirleyin.Belirlenen
kelimeyi okuma sırasında çocuğunuz okusun,takip etme işi de onda olsun. Bu onun sıralı
dikkatini, takip yeteneğini geliştirecek,belirlenen kelimeyi okudukça da motivasyonu artacaktır.
Daha sonra kelimeleri fazlalaştırabilirsiniz.
Koro Okuma
Koro okuma tüm öğrencilerin uygun bir okuma parçasını yüksek sesle beraberce okumalarıdır.
Koro okuma öğrencilerde özellikle de disletik öğrencilerde akıcılık, özgüven ve motivasyon
oluşturmamıza yardımcı olur. Disletik Öğrencilerin çoğu sesli okuma sırasında stres ve kaygı
28
29
30
3.04.2018
6
davranışları gösterir, birlikte sesli okuma olduğunda ise bu durumları ortadan kalkar ve daha iyi
performanslar sergileyebilirler.Bu teknik aynı zamanda beraber hareket edebilme,zamanla,takım
bilinci gibi durumları da destekler.
Vurgu Takliti
tiyatro izlerken yada şiir dinlerken buradaki vurgular ve bu vurguların anlamı nasıl etkilediği
üzerinde duralım.Bir cümleyi kızgın ,mutlu,korkmuş vs.çeşitli vurgularla söyleyelim .Bana bir elma
ver gibi sıradan bir cümleyi sakin,kızgın,korkmuş;farklı vurgulamalarla tekrar edelim .Bu
çalışmalar daha sonra benim söylediğim cümlenin vurgusu nedir gibi sorularla pekiştirilebilir.
YANLIŞ AVCISI
Birlikte okurken çocuktan yanlışımızı bulmasını isteyelim .Arada bir sözcük ,satır atlayarak ,yanlış
okuyarak(Ali,eşyalarını davuluna yerleştirdi ve hava alanının yolunu tuttu )yada saçmalıklar
yaparak (Ahmet artık hazırdı ,ayağına eldivenini de geçirince evden çıkacaktı)çocuğun işitsel
dikkatini uyanık tutmaya çalışalım
Yemek ve ona dair her şey çocuklar için bir zevktir.
Yemek yaparken çocuğunuza vereceğiniz tarif sayfalarını size sırasıyla okumasını sağlayabilirsiniz
sizde çocuğunuza her adımın dikkatli ve sırasıyla yapılması gerektiği konusunda bilgiler
verebilirsiniz bu planlı, programlı ve ölçülü olma konusunda çocuğunuza ışık olacaktır, aynı
zamanda çocuğunuzun okuma alışkanlığını ve performansını olumlu etkileyebileceği gibi
dayanışma ve yardımlaşma duygularını da tetikleyecektir.
31

Hakkında onur

İlginizi Çekebilir

Siber Zorbalık nedir, nasıl önlenir?

Siber zorbalık iletişim teknolojilerini kullanarak bir birey veya gruba, özel ya da tüzel bir kişiliğe karşı …

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Close